Les 8: Binaire getallen
In het tientallig stelsel is iedere 1 in 1111 steeds tien keer zoveel waard als de 1 die erachter staat. Het staat dus voor
. In het n-tallig stelsel is iedere 1 steeds
keer zoveel waard als de 1 die erachter staat.
Opdrachten
Vraag 18:
Schrijf het getal
uit het tientallig stelsel om naar het achttallig stelsel.
Uitwerking:
In het 8-tallig stelsel heeft het laatste cijfer waarde 1, die ervoor waarde
en die daarvoor waarde
. We moeten dus eerst kijken hoe vaak 64 in 215 past, vervolgens hoe vaak 8 in het restant past, etcetera. Dat geeft de volgende berekeningen:
en ![]()
en ![]()
Het antwoord is dus 327.
Vraag 19:
Schrijf het getal
uit het zestientallig stelsel (waarbij A=10, B=11, C=12, D=13, E=14 en F=15) om naar het tientallig stelsel.
Uitwerking:
Het getal
staat voor
.
Vraag 20:
In een zeker talstelsel klopt de som
. In welk talstelsel klopt dit? Leg uit waarom dit het geval is.
Uitwerking:
Als we in het
-tallig stelsel werken, is 13 gelijk aan
en 15 is gelijk aan
. Daarnaast staat 243 voor
. Gelijkstellen van
geeft:![]()
![]()
![]()
![]()
Aangezien er geen negatief getalstelsel bestaat, is het antwoord
.
Vraag 21:
Het getal
bestaat uit (al dan niet verschillende) cijfers
,
en
(dus als A=1, B=2 en C=2 staat er het getal 122). Als we
lezen als een getal in het 9-tallig stelsel is het precies twee honderd meer dan als we
lezen als een getal in het 4-tallig stelsel. Geef alle mogelijkheden van
.
Uitwerking:
In het 4-tallig stelsel heeft het laatste cijfer waarde 1, het cijfer ervoor waarde 4 en het cijfer daarvoor waarde 16. De waarde van het getal
is dus
.
Op dezelfde manier heeft het laatste cijfer in het 9-tallig stelsel waarde 1, het cijfer ervoor waarde 9 en het cijfer daarvoor waarde 81. De waarde van het getal
is daar dus
.
Het verschil van deze getallen is
. Deze uitkomst moet 200 zijn. Een beperking hierbij is dat
,
en
alleen 0, 1, 2 en 3 kunnen zijn, omdat het een getal in het 4-tallig stelsel moet zijn (en alleen deze cijfers in het 4-tallig stelsel bestaan). Het is duidelijk dat
dan alleen kan als
en
. De waarde van
maakt niet uit.
De oplossingen zijn dus 310, 311, 312 en 313.
Vraag 22:
Schrijf het binaire getal 101111001101 om naar een decimaal getal.
Uitwerking:
Hieronder gebruik ik het algoritme uit de les (kijk boven opdracht 11):
Binair: Decimaal:
1 1
10 2*1=2
101 2*2+1=5
1011 2*5+1=11
10111 2*11+1=23
101111 2*23+1=47
1011110 2*47+0=94
10111100 2*94+0=188
101111001 2*188+1=377
1011110011 2*377+1=755
10111100110 2*755+0=1510
101111001101 2*1510+1=3021
Het is dus het getal 3021.
Vraag 23:
Schrijf 6767 om naar een binair getal.
Uitwerking:
De snelste manier is om het binaire getal van achter naar voren op te bouwen, zoals ik uitgelegd heb op deze pagina boven opdracht 12.
Decimaal: Binair:
6767//2=3383 ????????????1
3383//2=1691 ???????????11
1691//2=845 ??????????111
845//2=422 ?????????1111
422//2=211 ????????01111
211//2=105 ???????101111
105//2=52 ??????1101111
52//2=26 ?????01101111
26//2=13 ????001101111
13//2=6 ???1001101111
6//2=3 ??01001101111
3//2=1 ?101001101111
1//2=0 1101001101111